Arrainak eta itsaskiak Atik Zra:
Papardoa

Denboraldiko egutegia
Elikadura-propietateak
Papardoa arrain erdigantzatsua da, eta 5 gramo gantz ditu jan daitekeen 100 gramo bakoitzeko. Proteina gehiago ditu, arrain gehienek baino gehiago. Gainera, proteina horiek balio biologiko handikotzat jotzen dira, funtsezko aminoazido guztiak dituztelako. Hainbat bitamina eta mineral ditu. Bitaminen artean, B multzokoak diren batzuk daude, hala nola B3, B6 eta B12. Batez beste, B3 bitamina du, beste arrain batzuek duten kantitatearekin alderatuta. Bitamina horrek lagundu egiten du makronutrienteek duten energia aprobetxatzen (karbohidratoak, proteinak eta gantzak), baita sexu-hormonak ekoizten eta glukogenoaren sintesian ere (glukosa-erreserba gibelean eta muskuluan).
Papardoak B12 bitamina asko du, arrautzek eta haragi askok (animalia-jatorriko elikagaiak dira bitamina horren iturri natural bakarrak) baino gehiago. B12 bitaminak funtzio garrantzitsuak ditu, bere ekarpen egokia ezinbestekoa baita globulu gorriak heltzeko, material genetikoa eratzeko eta neuronen funtzionamendu egokirako.
Papardoak A, E eta D bitamina liposolubleak ere baditu (gibelean eta muskuluetan metatzen dira). A bitaminak mukosak, azala eta gorputzeko beste ehun batzuk mantentzen, hazten eta konpontzen laguntzen du. Gainera, infekzioei aurre egiten laguntzen du, eta beharrezkoa da nerbio-sistemaren garapenerako eta gaueko ikusmenerako. Hezurren hazkuntzan eta gibeleko entzimen eta sexu-hormona eta giltzurrungaineko hormonen ekoizpenean ere parte hartzen du. E bitaminak garrantzi berezia du organismoan lipidoen antioxidatzaile gisa. Bestetik, D bitaminak kaltzioa xurgatzen, hezurretan metatzen eta odolean metatzen laguntzen du.
Mineralei dagokienez, potasioa, iodoa, selenioa eta fosforoa dira ugarienak, eta magnesioa, proportzio txikiagoan. Magnesio- eta fosforo-edukia ertaina da gainerako arrainek dutenarekin alderatuz gero; potasioa, berriz, arrain gehienek baino ugariago dute. Mineral hori beharrezkoa da nerbio-sistemaren funtzionamendurako eta muskuluen jarduerarako. Gainera, zelularen barruko eta kanpoko oreka hidrikoan esku hartzen du.
Iodoa ezinbestekoa da tiroide guruinak ongi funtziona dezan, funtzio metaboliko ugari erregulatzen baititu, baita fetuaren hazkuntza eta garunaren garapena ere. Selenioa antioxidatzailea da, eta gantzen metabolismoan eta immunitate-sisteman ere parte hartzen du. Fosforoa hezurretan eta hortzetan dago, nerbio-sisteman eta muskuluen jardueran eragiten du, eta energia lortzeko prozesuetan parte hartzen du.
Magnesioa, azkenik, nerbio-sistemarako eta muskuluen jarduerarako beharrezko minerala da, eta zelularen barruko eta kanpoko uraren orekan parte hartzen du.
| Konposizioa zati jangarriaren 100 gramoko - 2019ko datuak / BEDCA | |
| Kaloriak | 126 |
| Proteinak (g) | 20 |
| Gantzak (g) | 5 |
| Magnesioa (mg) | 28 |
| Potasioa (mg) | 430 |
| Fosforoa (mg) | 250 |
| Selenioa (mcg) | 45 |
| Iodoa (mcg) | 48 |
| B3 edo niazina (mg) | 9 |
| B6 edo piridoxina (mg) | 0,63 |
| B12 edo zianokobalamina (mcg) | 10 |
| A bitamina (mcg) | 36 |
| D bitamina (mcg) | 16 |
| E bitamina (mg) | 2,6 |
mcg = mikrogramoak
