Arrainak eta itsaskiak Atik Zra:
Karpa

Denboraldiko egutegia
Elikadura-propietateak
Karpak ia 5 gramo gantz ditu jan daitekeen 100 gramo bakoitzeko; beraz, arrain erdi-gantzatsuen multzoan sartzen da. Gainera, balio biologiko handiko proteinak ditu, hau da, aminoazido esentzial guztiak dituzten proteinak.
Bitamina eta mineralen edukiari dagokionez, karpak, oro har, mantenugai horien batez besteko balioak ditu. Bitaminei dagokienez, karpak B multzoko batzuk ditu, hala nola B2, B3, B6 edo B12. Hala ere, gainerako arrainekin alderatuta, kantitate txikian daude.
Karpak A eta E bitaminak ere baditu, biak liposolubleak, gibelean eta muskuluan metatzen direnak. A bitamina kantitate nabarmenetan ageri da gainerako arrainekin alderatuta, baina kantitate hori hutsaren hurrengoa da 100 gramo aingira zati jangarri duten 1200 mikrogramoekin alderatuz gero. Bitamina horrek mukosak, azala eta gorputzeko beste ehun batzuk mantentzen, hazten eta konpontzen laguntzen du. Infekzioei aurre egiten laguntzen du, eta beharrezkoa da nerbio-sistemaren garapenerako eta gaueko ikusmenerako. Hezurren hazkundean, gibeleko entzimen ekoizpenean eta sexu-hormonen eta giltzurrungaineko hormonen ekoizpenean ere parte hartzen du. E bitamina ere ez du kantitate handitan, baina arrain gutxik dute. E bitaminak eragin antioxidatzailea du, hau da, endekapenezko gaixotasun, gaixotasun kardiobaskular eta minbizi batzuen aurrean babes-faktorea da.
Mineralei dagokienez, karpak potasio-, fosforo- eta selenio-kantitate desberdinak ditu eta, proportzio txikiagoan, magnesio eta burdina. Karpa da burdina gehien duen arrainetako bat, nahiz eta haragiak duen balioaren azpitik egon. Mineral hau beharrezkoa da hemoglobina sortzeko, oxigenoa biriketatik zelula guztietara garraiatzen duen proteina, eta bere ekarpen egokiak anemia ferropenikoa prebenitzen du.
Potasioa nerbio-sistemarako eta muskuluen jarduerarako beharrezko minerala da, eta zelularen barruko eta kanpoko uraren orekan parte hartzen du. Fosforoari dagokionez, karpa da mineral horretan arrainik aberatsena, ezpata-arrainaren azpitik soilik. Fosforoa hezur eta hortzetan dago.
Nerbio-sisteman eta muskuluen jardueran ere parte hartzen du, eta energia lortzeko prozesuetan ere parte hartzen du. Selenioa antioxidatzailea da, eta gantzen metabolismoan eta sistema immunologikoan ere parte hartzen du.
Azkenik, magnesioa hestearen, nerbioen eta muskuluen funtzionamenduarekin lotzen da, eta, gainera, hezur eta hortzen parte da, immunitatea hobetzen du eta eragin laxante leuna du.
| Konposizioa zati jangarriaren 100 gramoko - 2019ko datuak / BEDCA | |
|---|---|
| Kaloriak | 116 |
| Proteinak (g) | 17,75 |
| Gantzak (g) | 4,95 |
| Burdina (mg) | 1,05 |
| Potasioa (mg) | 340 |
| Fosforoa (mg) | 277,5 |
| Magnesioa (mg) | 33 |
| Selenioa (mcg) | 12,6 |
| Zinka (mg) | 1 |
| B2 edo erriboflabina (mg) | 0,06 |
| B6 edo piridoxina (mg) | 0,17 |
| B12 edo zianokobalamina (mg) | 1,75 |
| A bitamina (mcg) | 44 |
| E bitamina (mg) | 0,56 |
mcg = mikrogramoak
